Pleszew. Pomnik historii dwóch narodów. Poznajcie tajemnice cmentarza ewangelickiego w Pleszewie

Piotr Fehler
Piotr Fehler
Iwona Wieruszewska/Cichamaryjka
Udostępnij:
Zbliża się listopad - miesiąc pamięci i zadumy oraz refleksji nad przemijającym czasem. W związku z Dniem Wszystkich Świętych przypominamy niezwykłą historię dwóch narodów, którego pomnikiem jest cmentarz ewangelicki przy Alei Wojska Polskiego w Pleszewie.

Cmentarz ewangelicki w Pleszewie

Historia cmentarza ewangelickiego sięga 1795 roku. Najstarszy grób pochodzi z1821 roku. Jest to grób piekarza Beniamina Flucka. Najcenniejszymi odkryciami są groby ewangelickich pastorów: Ernsta Gottlieba Kleinera z 1832 roku oraz Karola Streckera z 1883 roku. Ostatnie pochówki miały miejsce w 1965 roku. Przez około pięćdziesiąt lat cmentarz nie był użytkowany.

Cmentarz ewangelicki w Pleszewie - historia

Ewangelicki cmentarz powstał w Pleszewie w połowie XIX wieku. Po rozbiorach na wschodnie rubieże Prus przesiedlano Niemców z centrum Rzeszy. W latach 1844-1848 ewangelicy wybudowali sobie w Pleszewie kościół (ob. Najświętszego Zbawiciela). W kolejnych latach powstała pastorówka, dom dla sierot (Dom Pomocy Społecznej) i cmentarz. Masowe przesiedlenia Niemców do Wielkopolski i na Pomorze zaczęły się po roku 1886, kiedy z inicjatywy Otto von Bismarcka zaczęła działać Komisja Kolonizacyjna (niem. Königlich Preußische Ansiedlungskommission in den Provinzen Westpreußen und Posen) z siedzibą na ul. Fredry (obecnie Collegium Maius Uniwersytetu im. A. Mickiewicza). Pod Pleszewem powstały wioski niemieckie: Zielona Łąka, Ludwina, Dobra Nadzieja.

W samym Pleszewie w 1910 roku co dziesiąty mieszkaniec miasta był Niemcem (,,Dzieje Pleszewa’’). Byli to głównie ewangelicy. Na cmentarzu przy kościele chowali swoich zmarłych do 1945 roku (nie wszyscy po 1918 roku wyjechali z Polski). W dwudziestoleciu międzywojennym nawet w radzie miejskiej było czterech radnych tej nacji. Co potwierdza dr Ptak. Potem część się zasymilowała, spolszczyła nazwiska, dziewczyny wychodziły za mąż za Polaków. Po II wojnie ludność ewangelicy zniknęli z Pleszewa prawie zupełnie. Ich kościół otrzymali katolicy, cmentarz zaczął zarastać, korzystał z niego głównie Dom Pomocy Społecznej, który grzebał tam zmarłych pensjonariuszy. W latach 70. XX wieku przez cmentarz wiodła ścieżka, którą skracali ludzie drogę do pracy. Kiedyś na cmentarzu bezdomny zrobił sobie szałas, był pewny, że nikt go nie znajdzie. Ostatni pochówek na cmentarzu odbył się w roku 1967. Przepisy pozwalają po upływie takiego czasu cmentarz likwidować, oczywiście z uszanowaniem zwłok.

Dziś na grobach bujnie rośnie zieleń. Dopiero w zimie, kiedy liście opadną, można jeszcze zobaczyć kwaterę żołnierzy, uczestniczących w I wojnie światowej. Są też grobowce właścicieli majątku Malinie Jouanne’ów. Chociaż są pochylone , porośnięte mchem, widać tablice z nazwiskami ludzi, którzy żyli w Pleszewie i tworzyli historię miasta. Jest też na cmentarzu nagrobek landrata Geweise – starosty pleszewskiego z czasów pruskich. W tyle od strony muzycznej jest mur z nagrobkami.

Polub nas na FB

POLECAMY RÓWNIEŻ

Pleszew. Zmarli w 2021 roku. Znani i zasłużeni dla ziemi ple...

Pleszew. Marsz Wszystkich Świętych. Po Pleszewie święci chod...

Gmina Gołuchów. Ludzie dobrej woli zagrali Dla Kamila. Chary...

Gmina Gołuchów. Było pięknie! Barwny i efektowny jubileusz 5...

Czermin. Pożar stolarni w Czerminie. Z ogniem walczyło blisk...

Gołuchów. Zachwycająca jesień! Piękny spacer po parku arbore...

Nocny pożar w gminie Dobrzyca. Paliła się kotłownia w budynk...

Pleszew. Uczniowie pleszewskiej "Trójki" na kwarantannie do ...

Radosław Fogiel o komisji śledczej ws. Pegasusa w Sejmie

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie